રૂઢીપ્રયોગ અને તેના અર્થ - 1

ધોંસરી ઉપાડવી	:-	જવાબદારી લેવી.
સાડીબાર ન રાખવી	:-	ઓશિયાળા ન રહેવું.
જીવ હેઠો બેસવો	:-	જીવ મોટો હોવો.
જિંદગી મોળી જવી	:-	જીવન નીરસ થઈ જવું.
પેટ ભરીને ફરવું	:-	નિશ્ચિંત થઈને ફરવું.
જીવન સંકેલી લેવું	:-	મૃત્યુ પામવું.
રસના ઘૂંટ પીવા	:-	ખૂબ આનંદ માણવો.
મોઢું ફેરવી લેવું	:-	અણગમો બતાવવો.
સડક થઈ જવું	:-	ઓચિંતા આઘાતથી મૂઢ થઈ જવું.
ગોઠણ છૂટા થઈ જવા	:-	હરતું-ફરતું થઈ જવું.
બે પાંદડે થવું	:-	આર્થિક સ્થિતિ સારી થવી.
હાકાવાકા થઈ જવું	:-	બેબાકળા થઈ જવું.
રાજીના રેડ થવું	:-	અતિશય આનંદમાં આવી જવું.
મોં ફાટી જવું	:-	નવાઈ પામવું.
ઘા એ ઘા જવું	:-	ઝડપથી જવું.
લોહી જંપવું	:-	મનને રાહત થવી.
ઊંકરાટા ઊપડવા	:-	નવી નવી ઈચ્છાઓ થવી.
તલપાપડ થવું	:-	અધીરા થઈ જવું.
લાગણીનાં પૂર ઊમટવાં	:-	પુષ્કળ લાગણી થવી.
ચસકો લાગવો	:-	ટેવને અધીન થવું.
ચાનક ચડવી	:-	ઉત્સાહમાં આવી જવું.
ફજેતી થવી	:-	બદનામી થવી.
આત્મા ડંખવો	:-	મનમાં ખૂબ દુખ થવું.
કાન માંડવા	:-	ધ્યાનથી સાંભળવું.
ભીંત ભૂલવી	:-	ભારે મોટી ભૂલ થવી.
ટોણો મારવો	:-	મર્મવચન કહેવું.
રંજ હોવો	:-	અફસોસ હોવો.
હળવા ફૂલ થઈ જવું	:-	ચિંતામુક્ત થઈ જવું.
ઝેર પ્રસરાવવું	:-	કજિયાને કારણ આપવું.
ટીંબો બની જવો	:-	ગામ ઉજ્જડ થઈ જવું.
હાથ પડવું	:-	પ્રાપ્ત થવું.
સમદરપેટ રાખવું	:-	ઉદારતા દાખવવી.
છાતી ભાંગી જવી	:-	હિંમત હારી જવી.
મીઠાનાં હળ હાંકવાં	:-	ખેદાનમેદાન કરી નાખવું.
હૈયું પીગળવું	:-	કરુણા કે દયા અનુભવવી.
સોડ તાણીને સૂઈ જવું	:-	મૃત્યુ પામવું.
પગ ઝાલવા	:-	માફી માગવી.
મહોર લાગી જવી	:-	પ્રમાણિત કરવું.
અડવું લાગવું	:-	સારું ન લાગવું.
આરો ન હોવો	:-	કોઈ ઉપાય ન હોવો.
ફાળ પડવી	:-	ધ્રાસકો પડવો.
મચક ન આપવી	:-	તાબે ન થવું.
હાથ મસ્તક પર હોવા	:-	કૃપા કે મહેરબાની હોવી.
નવનીત તારવવું	:-	સારાંશ કાઢવો.
ઓથ હોવી	:-	સધિયારો હોવો.
કળ વળવી	:-	નિરાંત કે રાહત થવી.
હેલારે ચઢવું	:-	અતિ ઉત્સાહમાં આવવું.
ઓસાણ ન રહેવું	:-	યાદ ન રહેવું.
ઓગાળી નાખવું	:-	દૂર કરી નાખવું.
ઓછું આવવું	:-	ખોટું લાગવું.
ચહેરો કરમાઈ જવો	:-	ચહેરો ફિક્કો પડી જવો.
પાર ન હોવો	:-	સીમા ન હોવી.
દેહ મુક્ત થવું	:-	મૃત્યુ પામવું.
ભરડો લેવો	:-	ચારે બાજુથી ભીંસમાં લેવું.
લલાટે લખાવું	:-	નસીબમાં લખાવું.
ભોંઠા પડવું	:-	ઝંખવાણા પડી જવું.
હૈયું બેસી જવું	:-	આઘાતની લાગણી અનુભવવી.
ધૂળમાં મળવું	:-	કરેલા પ્રયત્નો નિષ્ફળ જવા.
દિલમાં અવાજ ઊઠવો	:-	અંતરમાં પ્રેરણા થવી.
એકસાથે બે ઘોડે ચડવું	:-	એકસાથે બે કામ કરવાં.
પરસેવો પાડવો	:-	ખૂબ મહેનત કરવી.
શરસંધાન કરવું	:-	લક્ષ્ય સાધવું.
કાન મરડી નાખવો	:-	ભૂલની પ્રતીતિ કરાવવી.
રવડી પડવું	:-	રખડી પડવું.
જીવ ઊકળી ઊઠવો	:-	ગુસ્સો ચડવો
પીઠ ફેરવવી	:-	અનિચ્છા બતાવવી.
જળ મૂકવું	:-	પ્રતિજ્ઞા લેવી.
હૈયું ચિરાઈ જવું	:-	ખૂબ દુઃખ થવું.
અમી ચુસાઈ જવું	:-	રસક્સ સુકાઈ જવા.
હૈયામાં મોં છુપાવવું	:-	શરમિંદા બનવું.
જીવ અકળાઈ જવો	:-	અત્યંત વ્યગ્ર થઈ જવું.
હડીઓ કાઢવી	:-	દોડાદોડ કરવી.
ઉધામા કરવા	:-	ખૂબ ધમપછાડા કરવા.
નજર ઝરડાઈ જવી	:-	હૃદયમાં વેદના થવી.
તરણોપાય કરવો	:-	બચવાની તરકીબ કરવી.
સાંસા હોવા	:-	મેળવવું મુશ્કેલ હોવું.
પગલાં સંભળાવાં	:-	ભણકારા થવાં.
તરબતર થવું	:-	ખૂબ ભીંજાઈ જવું.
ગળાબૂડ હોવું	:-	પૂરેપૂરા ખૂંપી ગયેલા હોવું.
મૂલ્ય જળવાવું	:-	યોગ્ય કિંમત આંકવી.
વિપત્તિને ખાવી	:-	વિપત્તિને દૂર કરવી.
કંતાઈ જવું	:-	દુર્બળ થઈ જવું.
છોડાં પાડવાં	:-	માનભંગ કરવું.
જગન કરવો	:-	ભારે મોટું કામ કરી નાખવું.
ધરાબોળ જવું	:-	પ્રલય થવો.
નસ પકડવી	:-	મૂળ કારણ શોધી કાઢવું.
કસર કાઢવી	:-	ભૂલ કે ખોટ ભરપાઈ કરી લેવી.
પાણી ચઢાવવું	:-	ઉત્તેજન આપવું.
ફાચર મારવી	:-	વચમાં અડચણ નાખવી.
પેટમાં તેલ રેડાવું	:-	ધ્રાસકો પડવો.
ફનાફાતિયાં થવું	:-	પાયમાલ થવું.
બરડો થાબડવો	:-	હિંમત આપવી.
બત્રીસીએ ચઢવું	:-	ચર્ચા થવી.
બટ્ટો લાગવો	:-	કલંકિત થવું.
બે ધારની તલવારે રમવું	:-	બન્ને પક્ષ તરફ ઢળવું.
બાવન વીર હોવું	:-	મહાબળિયો હોવો.
બારે મેહ વરસવા	:-	પુષ્કળ કમાણી થવી.
ભેજામાં વહેર ભરાવો	:-	મગરૂરી થવી.
ભવાં ચડાવવા	:-	ગુસ્સે થવું.
ભાવટ ભાગવી	:-	ઉપાધિ-પીડા દૂર થવી.