• બંધારણની 8મી અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ 22 ભાષાઓ ઉપરાંત અંગ્રેજી અને રાજસ્થાની એમ કુલ 24 ભાષાઓમાં આ પુરસ્કાર આપવામાં આવે છે.
• ગુજરાતી ભાષા માટે જ્યુરીના સભ્ય: શ્રી બળવંત જાની, શ્રી મનોહર ત્રિવેદી અને પ્રોફેસર વિનોદ જોશી.

સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર 2025ના મુખ્ય વિજેતાઓ

યોગેશ વૈદ્ય

• જન્મ વર્ષ: 1962
• જન્મ સ્થળ: બગસરા, અમરેલી
• તેઓ ગુજરાતી ભાષાના કવિ અને નિબંધકાર છે.
• સાહિત્ય કાર્યો:
  • ભટ્ટખડકી (કાવ્યસંગ્રહ)
  • હું જ દરિયો, હું જ ભેખડ (કાવ્યસંગ્રહ)
  • સાંપ્રત અસમિયા કવિતા (અનુવાદ)
  • નવો ઉતારો (નિબંધ સંગ્રહ)
  • ગીરમાં વરસાદ (ગીત)
  • સગડ (મુક્તપધ)
  • જૂઈનાં પર્ણો (ગઝલ)
  • નેખમ (દીર્ધકાવ્ય)

સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર

• ઇનામ રાશિ: તાંબાની તક્તી સાથે કાસ્કેટ, એક શાલ અને ₹ 1 લાખનું રોકડ ઇનામ.
• પુરસ્કાર પ્રાપ્તકર્તાની પસંદગી કરતી વખતે લેખકના એકંદર સાહિત્યિક યોગદાન અને પ્રતિષ્ઠા જેવાં વધારાના પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
• લેખક ભારતીય નાગરિક હોવા જોઈએ.
• પુરસ્કાર જાહેર થયાના અગાઉનાં 5 વર્ષમાં (એટલે કે, વર્ષ 2024 માટે 1 જાન્યુઆરી, 2018થી 31 ડિસેમ્બર, 2022ની વચ્ચે) પ્રથમ વખત પ્રકાશિત થયેલા સૌથી ઉત્કૃષ્ટ પુસ્તકોના લેખકોને પુરસ્કાર માટે પસંદગી કરવામાં આવે છે.

સાહિત્ય અકાદમી વિશે

• શરૂઆત : ભારત સરકાર દ્વારા 1954માં
• મુખ્ય મથક : નવી દિલ્હી
• સાહિત્ય અકાદમીને ‘નેશનલ એકેડેમી ઓફ લેટર્સ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
• અકાદમી પુરસ્કારો, ફેલોશિપ, અનુદાન, પ્રકાશનો અને અન્ય પહેલો દ્વારા 24 ભારતીય ભાષાઓમાં સાહિત્યની જાળવણી અને પ્રોત્સાહન માટે આપવામાં આવે છે.
• જેમાં અંગ્રેજી અને રાજસ્થાની સાથે ભારતીય બંધારણની 8મી અનુસૂચિમાં સૂચિબદ્ધ 22 ભાષાઓનો સમાવેશ થાય છે.
• સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા 5 કેટેગરીમાં પુરસ્કારો આપવામાં આવે છે :
  1. સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર
  2. ભાષા સન્માન પુરસ્કાર
  3. અનુવાદ માટે પુરસ્કાર
  4. બાળ સાહિત્ય પુરસ્કાર
  5. યુવા પુરસ્કાર
• જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર પછી સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર એ ભારતનું બીજું સર્વોચ્ચ સાહિત્યિક સન્માન છે.
• ઈ.સ. 1955માં સૌપ્રથમ મહાદેવભાઈ દેસાઈને તેમની કૃતિ “મહાદેવભાઈની ડાયરી” (ડાયરી સાહિત્ય) માટે ગુજરાતી ભાષા માટેનો આ એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો.
• નોંધ : વર્ષ 2023 વિનોદ જોશી (સૈરન્ધ્રી) માટે સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો.

 ------------------------------