G20 summit

G-20 (Group Of Twenty) વિશ્વના મુખ્ય અર્થતંત્રોનો એક આંતરરાષ્ટ્રીય ફોરમ છે. તેનો ઉદ્દેશ વૈશ્વિક આર્થિક સ્થાપના, નીતિ સહયોગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક સમસ્યાઓનો ઉકેલ છે.

G-20 નો સ્થાપન 1999 માં થયો હતો. તે સમયે, આ ફોરમનું મુખ્ય ધ્યેય એશિયન આર્થિક સંકટ પછી વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા અને નીતિ સહયોગની જરૂરિયાતને સમજવું હતું.

G-20 શું છે?

વર્ષ 1999 પહેલા એશિયા કેટલાક વર્ષોથી આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યું હતું અને તે પછી જર્મનીના બર્લિનમાં G8 બેઠક દરમિયાન G20ની રચના કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 2007માં, વૈશ્વિક આર્થિક સંકટ પછી, G20 ફોરમ રાષ્ટ્રપ્રમુખના સ્તરે બનાવવામાં આવ્યું હતું. અમેરિકાના વોશિંગ્ટન ડીસીમાં G20 ગ્રુપની પ્રથમ કોન્ફરન્સ યોજાઈ હતી. G20 સમિટનો હેતુ વિશ્વના અગ્રણી આર્થિક દેશોની પરિષદ છે, જ્યાં સભ્ય દેશો વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા, નાણાં, વેપાર, રોકાણ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરે છે. G20 દેશો વિશ્વના GDPમાં લગભગ 85 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. વધુમાં, તે વિશ્વના કુલ ઉત્પાદનમાં 80 ટકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં 75 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.

G-20 પાસે શું શક્તિઓ છે?

G20ના અધિકારોની વાત કરીએ તો, યુનાઈટેડ નેશન્સ તરફથી G20ને કોઈ કાયદાકીય સત્તા આપવામાં આવી નથી. તેમજ તેના સભ્ય દેશોને UNના નિર્ણયને સ્વીકારવાની કોઈ કાયદાકીય ફરજ નથી. મુખ્યત્વે G20 સભ્ય દેશો વચ્ચે વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત અને પ્રોત્સાહન આપવા પર ચર્ચા થાય છે. જેમાં શિક્ષણ, રોજગાર અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવને નિયંત્રિત કરવા જેવા મુદ્દાઓ પર નિર્ણય લેવામાં આવે છે.

તેનું કોઈ મુખ્યાલય નથી. G20ના પ્રમુખનો નિર્ણય ટ્રોઇકા દ્વારા લેવામાં આવે છે અને દરેક કોન્ફરન્સનું આયોજન વર્તમાન, ભૂતકાળ અને ભાવિ રાજ્યના વડાઓના સમર્થનથી કરવામાં આવે છે. આ વખતે ટ્રોઇકામાં ઇન્ડોનેશિયા, ભારત અને બ્રાઝિલ છે.

G-20 માં નીચેના 20 દેશો સામેલ છે :

1. આર્જેન્ટિના
2. ઑસ્ટ્રેલિયા
3. બ્રાઝીલ
4. કેનેડા
5. ચીન
6. ફ્રાન્સ
7. જર્મની
8. ભારત
9. ઈન્ડોનેશિયા
10. ઇટાલી
11. જાપાન
12. મેક્સિકો
13. રશિયા
14. સાઉદી અરેબિયા
15. દક્ષિણ આફ્રિકા
16. દક્ષિણ કોરિયા
17. તુર્કી
18. યુકે (યુનાઇટેડ કિંગડમ)
19. યુએસએ (યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકા)
20. યુરોપિયન યુનિયન (EU)

G-20 ના મુખ્ય ઉદ્દેશો:

- વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ અને સ્થિરતા લાવવી.

- આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાનો સુધારો થવો.

- વૈશ્વિક વેપાર અને રોકાણમાં વૃદ્ધિ કરવી.

- બેરોજગારીને ઘટાડવા માટે નીતિ બનાવવી.

- ધનિક અને ગરીબ દેશો વચ્ચેના આર્થિક અંતરને ઘટાડવું.

G-20 બેઠક- 2024 :

G-20 ના સભ્ય દેશોના નેતાઓ દર વર્ષે મળીને વૈશ્વિક આર્થિક સમસ્યાઓ પર ચર્ચા કરે છે. આ બેઠકમાં વૈશ્વિક આર્થિક નીતિઓ, વેપાર, નાણાકીય નીતિઓ, અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થાય છે.

 ભારત અને G-20:

ભારત G-20 નો એક મહત્વપૂર્ણ સભ્ય છે અને વૈશ્વિક આર્થિક નીતિ અને વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

G-20 ની તાજેતરની બેઠક:

G-20ની તાજેતરની બેઠક વર્ષ 2023માં ભારતની આણંદમાં યોજાઈ હતી, જેમાં વૈશ્વિક આર્થિક મંદી, પર્યાવરણ સંરક્ષણ, અને ટેકનિકલ વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

G-20 એક મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ છે જે વિશ્વના મુખ્ય અર્થતંત્રોને એક મંચ પર લાવીને વૈશ્વિક આર્થિક સુદૃઢતા અને વિકાસ માટે કામ કરે છે.

G-20 માં સમયાંતરે વિવિધ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ પર ચર્ચા થાય છે અને નવા આર્થિક સમાધાન માટે પ્રયત્નો કરવામાં આવે છે.

આ રીતે, G-20 ના માધ્યમથી વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિમાં સુધારો લાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં G-20 મિટિંગ-2023

વર્ષ 2023 માં, ગુજરાતમાં જી20ની મિટિંગોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મિટિંગો અને ચર્ચાઓ યોજાઈ. ગુજરાતમાં આ મિટિંગોના મુખ્ય સ્થળો ગાંધીનગર અને કચ્છ હતા.

મુખ્ય મિટિંગો:

ગાંધીનગર:

21 થી 23 જુલાઈ: ફાઇનાન્સ એન્ડ સેન્ટ્રલ બેંક ડેપ્યુટીસ મિટિંગ.

24 થી 25 જુલાઈ: ફાઈનાન્સ મિનિસ્ટર્સ એન્ડ સેન્ટ્રલ બેંક ગવર્નર્સ મિટિંગ.

2 થી 3 ઓગસ્ટ: હેલ્થ વર્કિંગ ગ્રુપ મીટીંગ.

4 ઓગસ્ટ: મિનિસ્ટર હેલ્થ વર્કિંગ ગ્રુપ મીટીંગ.

9 થી 11 ઓગસ્ટ: સ્ત્રી સશકિતકરણ અંગે મિનિસ્ટર્સ મિટિંગ.

29 થી 30 સપ્ટેમ્બર: ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સિયલ વર્કિંગ ગ્રુપ મીટીંગ

કચ્છ:

ટુરિઝમ વર્કિંગ ગ્રુપની મીટિંગનું આયોજન 7 થી 10 ફેબ્રુઆરી રોજ કરવામાં આવેલ હતુ, જેમાં ગ્રામ્ય પ્રવાસન અને સમુદાય સશકિતકરણ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.

મુખ્ય મુદ્દાઓ અને ચર્ચાઓ:

ગુજરાતમાં સૌપ્રથમ સોલાર પાર્ક, 247 સોલાર પાવર સંચાલિત ગામ અને ગ્રીન મેન્યુફેક્ચરીંગ પર વિશેષ ચર્ચા.

મહિલા સશકિતકરણ માટે ખાસ મિટિંગ, જેમાં મહિલાઓના આરોગ્ય અને સમુદાય સશકિતકરણ પર ધ્યાન આપ્યું.

ગુજરાતના યોગદાન:

ગુજરાતે G20 મિટિંગો દ્વારા રાજ્યના વિકાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની છાપ વધારવાનો પ્રયત્ન કર્યો. રાજ્યના મુખ્યપ્રધાન ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને ઉદ્યોગ મંત્રી બળવંતસિંહ રાજપૂતના નેતૃત્વ હેઠળ, મેન્યુફેક્ચરીંગ અને ટુરિઝમ ક્ષેત્રે વિશાળ કદમ ઉઠાવાયા.

નિષ્કર્ષ:

ગુજરાતમાં G20 મિટિંગોના સફળ આયોજન દ્વારા રાજ્યએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની કીર્તિ વધારી છે અને વિવિધ મુદ્દાઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપ્યું છે.

G20 India group of countries